د بولټنونو لټون

لومړی ځل کار اخیستونکو، مهربانی وکړی لاندنۍ متن ولولۍ:

که څه هم دغه ډاټابیس یو ډیره کره وسله ده د څیړونکو لپاره، خو محدودونه یی هم بیاد په نظر کې ونیول شی .هره معلوماتی ټولګه د یو خاس وخت او یا خاسی پیښی لکه څنګه چی یوی سرچنې سفت کړی وی ښه یی. د مثال په توګه یو شپنۍ عملیات چی په هغه کی دری کسان وژل کیږی او لوټماری پیښیږی، یوه پیښه جوړه وی. مختلیف سازمانونه کیدای شی ددغی یوی پیښی راپورپه یو شکل او یا مختلیفو شکلو ورکړی خودهر سازمان راپور به ځانته یوه ټولګه لری. دغه ډاټابیس څیړونکی په دی توانه وی چی ددی پر ځای چی سلګونه راپورونه ولولی، د یوې ځانګړی پیښی یا پیښو په هکله ټولی مراجعی په یوځای کی ومومی. خو پر دی سربیره، دا ډاټابیس وه هغو پیښو ته محدوده چی هغه راپور شوی او هغو راپورو ته محدوده چی هغه دغه ډاټابیس ته ورګډ شوی. په بل عبارت، که دکومی پیښی په اړه په دغه ډاټابیس کی څه نه وی، دا امکان شته چی هغه واقعه پیښه شوی وی.

ځینی کیدای شی ددی لیوالتیا وښی چی ددغه ډاټابیس له مخی د افغانستان د بشری حقونو حسابی اټکل وکړی. خو یو داسی څیړنه به مشکله وی ددی ډاټابیس له مخی. د مثال په ډول، ددی پروژی په یو لومړنی پړاو کي دا ښکاره شوه چی زیاتره راټول شوی معلومات د هغو پیښو په اړه وو چې د کابل په شاوخوا کي پیښی شوی وی. یو بی تجربی څیړونکی کیدای شی ددغو معلوماتو پر بنسټ دی نتیجی ته ورسیږی چی کابل تر ټولو خطرناک ځای ده، خو په ظاهیره شواهید له ددی برعکس حالات ښه یی. نو دا ولی؟ یو امکان یی دا دۍ چی د بشری حقونو څیړونکی ډیر زیات وخت په کابل کي تیره وی او هلته د قربانیانو سره مریکی کوی. او دلیلونه یی دا چی دوی د کابل نه بهر ته نه پریښودل کیږی یا د امنیت له کبله او یا د کمی بودیجی له کبله. نوچی څومره دکابل د وګړیو سره مرکی زیاتی وی، د هیواد د نورو برخو پرتله، دغونه د سرغړونو شمیره په کابل کي زیاته ښوله کیږی. دغه اغیز په دوره یځو څیړونو کي هم لیدل کیږی. د مثال په ډول، سربیره پر دی چی تاوتریخوالی په ښکاره زیات شوی خو دغه ډاټابیس د راپور شویو سرغړونو کموالی ښه یی. ځینی پیښي لکه د ۱۹۹۸ کال عام وژنه په مزار کي د څیړونکی پام راړه وی. نوری پیښی لکه د یوی کورنۍ ورکه په یو لهری سیمه کی بیا بی پهمه پاتیږی. یوبا توجو څیړونکی بایدا چی بی بنسټه نتیجه له دغه ډاټابیس وانه خلی.

دغه پروژه په خپلواک ډول دراټول شویو معلوماتو تاید نه کوی. اما دا ډاټابیس د هغو معلوماتو پر بنسټ جوړ چی دریمګړو لکه حکومتونو، دبشری حقونو اینجوګانو او نورو سرچینو را ټول کړی. له هری معلوماتی ټولګی سره هغه خپله سرچینه ښودل شوی. زیاتره راپورونه د ډانلوډولو لینک لری چی هغه اصلی سرچینی ته ځی، او نور راپورونه بیا د امنیتی اندیښنو له کبله محدود او په عام ډول ورته لاس رسۍ منع دی. خو بیا هم، هغه معلومات چی ممکینه د مرکه کونکو، مرکه ورکونکو اوشاهیدانو پیژند ګلوی وکړی، ممکینه د باور وړ سازمانونو او کارکونکو ته په ځانګړی ډول د پروژی منابعو ته اجازه ورکړشی. په راتلونکی کی کیدای شی نورو ګروپونو ته هم په داسی ځانګړی ډول اجازه ورکړ شی.

ددی ډاټا بیس کره والی نیغه په نیغه دهغو راپورونود شمیر او وړتیا چی پکښی را ټول شوی تړلۍ ده. که تاسو او یا ستاسو موسسه راپورونه او یا نورداسی معلومات چی هغه ددی پروژی لپاره ګټور وی لری، نو موږ مو هڅه ؤ چی راسره ګډ یی کړئ. ټولی راټولی شوی ګڼی هغه اصلی سرچینو ته، که هغه لیکوال وی او که موسسه، اعتبار ورکوی.

موږ څوک یو؟

دافغانستان د اسنادو پروژ د جنګي جنایتونو د څیړني ددفتر، د امریکایي پوهنتون د واشینګټن د حقوقو پوهنځي د پینس کتابتون او د امریکا د سولي ټولني په ګډو زیارو سره ترتیب شوی ده. دا پروژه ددی دپاره تأسیس شوی چی په افغانستان کی د ۱۹۷۸کال څخه راورسته دټولو بشري حقونو او قوانینو د سرغړونو اسناد په یو آنلاین ډاټابیس کښي راټول کړي تر څو په عام ډول ورته لاسرسۍ وی.