د پروژی شالید

په ۲۰۰۴ کال کی یوی مهمی اندپوښتنی دا څرګنډه کړه چی افغانان د جرمونو د معافیت د پای ته رسولو لپاره په پراخه توګه ملاتړ کوی. ددغی اندپوښتنی ځینی موندنی د حکومت د سولی، پخولاینی، او عدالت د پلان بنسټ وګرځیدی. دغه پلان د یو کال ځڼډ نه وروسته د ۲۰۰۵ په ډیسمبر کی کابینی تأیید کړ. د ۲۰۰۶ د ډیسمبر په ۱۰مه کی په رسمی ډول پیل شو. که څه هم ددی پلان لیږه برخه تطبیق شوی، یو مهم ګام چی دغه پلان یی غوښتنه کړی دا وه چی د اسنادو او شواهیدو په راټولولو کی زیاتوالۍ راشی تر څو د افغانستان د جنګی جنایتونو د میراث د پوهی یو کلک بنسټ کیوښدل شی.

دافغانستان داسنادو پروژه چی په ۲۰۰۸ کال کی د جنګي جنایتونو د څیړني ددفتراو د پینس د کتابتون له خوا د امریکا د سولي د ټولني په همکاری د یو مرکزي ذخیرې د نشتوالی په ځواب چی په هغه کی د ټولو هغو بشری حقونود سرغړونواسناد چی د ۱۹۷۸ کال را وروسته پیښو په هکله وی او په عام ډول یی لټون ته لاس رسۍ وی تأسیس شوی ده.

دافغانستان د عدالت پروژه (ای ژی پی) هڅی پیل کړی چی د جنګی جنایتونو او بشری حقونو د سرغړونو اسناد له ۱۹۷۸څخه تر ۲۰۰۱ پوری په بریښنایي توګه وساتي. دی پروژی سره مالی مرسته وشوه ترڅو اسنادونه د
(Martus Human Rights Bulletin System (Benetech سافټویر له طریقه په یوآنلاین ډیټابیس واړوی.

په ۲۰۰۸ کی د جنګي جنایتونو د څیړني دفتراو د پینس کتابتون په ګډه د امریکا د سولي ټولني سره دغه ګامونه واخیستل: ۱( چی د Benetech سره کار وکړی او یوځانګړی آنلاین معلوماتی ډیټابیس جوړ کړی چی په هغه کی خپور شوی راپورونه اواسنادونه، او هم ناخپور شوی اسنادونه، چی د أفغانستان د ۱۹۷۸ نه تر اوسه د جنایتونو به هکله وی وساتل شی او څیړونکو ته ددغه ډیټابیس د استفاده کولو روزنه ورکړی؛ ۲) نور معلومات چی دافغانستان له پیښو سره تړلی وی د نورو سرچینو څخه راټول کړی؛ ۳( ددغو معلوماتو درج کول په ډیټابیس کښی پیل کړی؛۴) او داسی لاری ولټوی تر څو دغه ډیټابیس ته په عامه توګه دانټرنیټ له لاری لاس رسۍ وی. په ۲۰۱۲ کال کی د جنګي جنایتونو د څیړني دفتراو د پینس کتابتون Octalsoft وګوماره چی ددغه ډیټابیس لپاره یو ویب پاڼه جوړه کړی چی په عام ډول ورته لاس رسۍ وی. دمعلوماتو راټولول په دغه ډیټابیس کې دوام لری او دوا شینګټن د حقوقو پوهنځی اوسنی او پخوانی زده کونکی د بشری حقونو د څار راپورونه لولی، سره ترتیبه ویی او په دغه ډیټابیس کې یې سره راټوله وی.

موږ څوک یو؟

دافغانستان د اسنادو پروژ د جنګي جنایتونو د څیړني ددفتر، د امریکایي پوهنتون د واشینګټن د حقوقو پوهنځي د پینس کتابتون او د امریکا د سولي ټولني په ګډو زیارو سره ترتیب شوی ده. دا پروژه ددی دپاره تأسیس شوی چی په افغانستان کی د ۱۹۷۸کال څخه راورسته دټولو بشري حقونو او قوانینو د سرغړونو اسناد په یو آنلاین ډاټابیس کښي راټول کړي تر څو په عام ډول ورته لاسرسۍ وی.